Arsinex

thumbnail

Bilinmesi Gereken Kripto Para Terimleri: Kısım 1

April 26, 2022

Bilinmesi Gereken Kripto Para Terimleri: Kısım 1

April 26, 2022

Kripto Para Terimleri

Kripto para piyasalarına yeni giriş yapacaklar için birtakım terimleri açıklamakta fayda var. Bu yazımızda, sık sık duyduğumuz temel kripto para terimlerinin ne işe yaradıklarına ve ne anlama geldiklerine odaklanacağız.

Fiat Money (Fiat Para/İtibari Para)

Fiat para veya itibari para herhangi bir emtiaya dayalı olmayan, hükümet kararına dayalı çıkartılan paradır. Başka bir deyişle, elinizi cebinize atıp dokunduğunuz veya cüzdanınıza bakıp gördüğünüz paralardır. TL, Euro, Amerikan Doları gibi hepimizin bildiği bu paraların yanı sıra bir de kripto para birimleri vardır.

Kripto Para Birimleri    

Bu yazıyı okuyorsanız muhtemelen ilgi alanınız fiat paralar değil, kripto paralardır. Ancak yine de, kripto paraları satın alabilmeniz için fiat paraları borsalara göndermeniz veya kredi kartı vb. bir aracı ödeme yöntemiyle takas etmeniz gerekiyor. Gelelim kripto para birimlerine.

Öncelikle kripto para birimlerini ‘coinler’ ve ‘tokenlar’ olarak ikiye ayırmamız gerekiyor. Genelde kripto para dünyasına yeni girenlerin oldukça sık karıştırdığı bu iki kavramı net bir biçimde ortaya koymak gerekiyor.

Bir blokzincirin asıl veya ana para birimine ‘coin’ diyoruz. Başka bir deyişle coinler, kendi blokzincir teknolojisi olan kripto para birimleridir. Öte yandan, bu blokzincirler üzerinde çeşitli projeler de üretiliyor. İşte tokenlar da bu projelerde kullanılan yerel para birimleridir. Bir blokzincir üzerinde çalışırlar.

Kripto para terimlerini öğrenmek sizi her zaman bir adım önde tutacak.
Kripto para terimlerini öğrenmek sizi her zaman bir adım önde tutacak.

Tapu kadastrodan notere birçok günlük işlemimiz blokzincir teknolojisi üzerinde halledilebilir. Ancak bu işlemleri yerine getirecek projelere ihtiyacımız vardır. Şu an için bu projeler en çok Ethereum blokzincirinde üretilmekteler. Projelerin aynı zamanda Ethereum cüzdanlarında da saklanabilen tokenları vardır. Bunlar kısaca ERC-20 Tokenları olarak da bilinir. Bu projelerin gerçekleşebilmesi için akıllı sözleşmeler kullanılır. Projelerin yoğun olduğu, belki de en sık duyduğumuz uygulama alanı merkeziyetsiz finanstır (De-Fi).

Peki fiziksel dünyada finans deyince aklımıza neler geliyor? İlk olarak bankalar var. Bankalar, mevduat alıp, kredi dağıtırlar. İkinci olarak sigorta şirketleri, müşteri havuzundan prim toplayıp, olası bir sigorta durumunda ödeme yaparlar. Üçüncü olarak ise borsalar var.

Borsalar, alıcıları ve satıcıları bir araya getirirler. Fon yönetim şirketleri var, yatırımcılardan fon olarak topladıkları parayı yönetirler. Bunlar gibi birçok fiziksel kurum olabilir.

Merkeziyetsiz finans tüm bu fiziksel yapıları, dijital dünyaya, kripto dünyasına taşıyor. Dijital dünya deyince aklınıza sadece kredi kartı gibi dijital ödeme araçları gelmesin. Burada, hiçbir çalışanı olmayan, bilgisayar kodlarıyla çalışan sistemlerden bahsediyoruz. İşte bu merkeziyetsiz finans alanında gördüğümüz her bir proje aslında bir kripto para birimidir. Bu projelerin her birinin bir tokeni olabilir.

Stablecoinler

Coinler ve tokenlar gibi fiyatı dalgalı olan kripto para birimlerinin dışında, fiyatı durağan veya stabil (durgun) olan coinler de vardır. Bunlara stablecoin veya stabilcoin denir. Genel olarak, herhangi bir değeri sabit biçimde izleyen coinlerdir. Ağırlıklı olarak fiat para birimlerini izlerler (Euro, Sterlin, Amerikan doları vb.).

Stabilcoin
Stabilcoin

Adını sıkça duyduğunuz en popüler stabilcoin USDT’dir. USDT yani Tether, Amerikan dolarına endekslidir ve 1 USDT, 1 Amerikan dolarına eşittir. Peki ama neden stablecoine ihtiyacımız var?

Dijital borsalarda alım-satım yaparken, kar satışı yaptığınızda veya elinizdeki varlığı sattığınızda, her zaman kâğıt paraya (fiat para) geçmek istemeyebilirsiniz. İşte böyle durumlarda paranızı Tether’e veya başka bir stablecoine çevirerek, piyasanın içinde kalabilirsiniz.

Leave a Reply