Arsinex

thumbnail

DeFi Nedir?

June 13, 2022

DeFi Nedir?

June 13, 2022

DeFi, adını Decentralized (merkeziyetsiz) ve Finance (finans) sözcüklerinin ilk iki hecelerinin birleşiminden alıyor. Adından da anlaşılabileceği üzere hiçbir otorite veya merkeze bağlı olmayan bir finans sistemi olan DeFi, kullanıcılara açık blokzincirler üzerine inşa edilmiştir. Sistem, açık kaynak koda sahip olması nedeniyle sınırsız gelişim ve kullanım alanına sahip olmasıyla kripto para piyasaları için oldukça büyük önem taşıyor. Bu sayede blockchain üzerinde bağımsız bir finansal ekosistem kurulmasında kritik rol oynuyor.

Bitcoin ve Ethereum gibi karar verici bir otoritenin veya merkezin olmadığı sistemler, DeFi için ideal örnekler olarak gösterilebilir. Kullanım alanları gün geçtikçe genişleyen Bitcoin ve Ethereum benzeri DeFi sistemlerinin hızlı bir şekilde hayatımıza girmeye başladığını görüyoruz.

Bitcoin, DeFi'nin gözbebeği.

Örneğin, bir mağazadan kıyafet aldığınızda ve ödemeyi kredi kartınızla yaptığınızda, sizinle mağaza arasında finansal bir kurum yer alır. Bu aracı kurum genellikle işlemi kontrol eden, işleme dair her türlü bilgiyi elinde tutan ve özel defterine kaydetme yetkisine sahip bir banka olur.

Bitcoin ile bu kurumlar resmin dışında tutuluyor. Bitcoin ve diğer birçok dijital varlık, tüm aracıları işlemlerin dışında tuttukları için Visa ve PayPal benzeri eski dijital ödeme yöntemlerinden farklı bir vizyon sunuyor. Çünkü DeFi sistemleri, eski dijital ödeme kanallarının beraberinde getirdiği yüksek işlem komisyonları ve yavaş işlem hızı gibi hayatımızı olumsuz yönde etkileyen faktörleri sistemin dışında bırakmayı hedefliyor.

DeFi Kullanım Alanları Nelerdir?

Elbette günümüz dünyasında para gönderme-alma veya ödeme yapmaktan daha fazla finansal araca ihtiyaç duyuyoruz. Bu sebeple DeFi sistemlerinden bahsederken daha gelişmiş finansal işlevler sunan araçları da unutmamak gerekiyor. Bunlar arasında merkeziyetsiz borsa, alışveriş, pazaryeri, kredi verme, kredi alma ve sigorta gibi daha karmaşık finans yapılarını sayabiliriz.

Günümüzün gelişen teknolojisi ve beraberinde getirdiği ihtiyaçları karşılamak adına daha hızlı çözüm üretebilen bir altyapıya ihtiyaç duyuyoruz. DeFi her türlü finansal araca kolay bir biçimde erişmemizi sağlamanın yanı sıra, blokzincir üzerinde birlikte çalışabilen uygulamalar sayesinde yeni finansal piyasalar, hizmetler ve ürünler yaratma potansiyeline sahip olmasıyla  bu ihtiyacı fazlasıyla karşılıyor.

DeFi uygulamalarının en önemlilerinden biri olarak merkeziyetsiz borsaları (decentralized exchange) örnek verebiliriz. Bu sistemde kullanıcılar, fonlarını güvence altına alan aracılara (borsalar) ihtiyaç duymadan dijital varlıkları alıp satabiliyor. Bu alım-satım işlemleri, kullanıcıların sahip oldukları cüzdanlar arasında, akıllı sözleşmeler (smart contracts) yardımıyla gerçekleştiriliyor. Merkeziyetsiz borsalar, daha az bakım maliyeti olması nedeniyle merkezi borsalara kıyasla çok daha düşük ücretlerle işlem yapmamıza olanak sağladığı için de bizlere farklı bir yatırım penceresi açıyor.

Merkeziyetsiz Finansın güncel veya potansiyel uygulamalarının çoğunda akıllı sözleşmeler kullanılmaktadır. Geleneksel bir sözleşmede, sözleşmenin tarafları arasındaki ilişki yasal bir terminoloji aracılığıyla belirlenirken, akıllı sözleşmelerde bunun için bilgisayar kodları kullanılıyor.

DeFi 2

Akıllı sözleşmelerı oluşturan koşullar bilgisayar kodlarıyla yazıldığından, koşulların yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek için yine kendine özgü bilgisayar kodlarını kullanıyor. Bu sayede hala manuel olarak denetimi sağlanan birçok iş süreci otomatik hale getirilerek, daha güvenilir bir biçimde ortaya konuyor. Sonuç olarak, akıllı sözleşmeler, işlemlerde daha yüksek hız ve kolaylık sağlarken aynı zamanda sözleşmenin iki tarafı için de riskleri minimuma indiriyor.

Özetlemek gerekirse, Merkeziyetsiz Finans (DeFi), açık kaynak teknolojisine dayanan, mevcut finansal yapılara alternatif olarak geliştirilmiş, bir küresel finans sistemidir. Bu sistemde paranız, birtakım kurumlar veya şirketler tarafından tutulmaz. Paranızı siz elinizde tutarsınız. Paranızı doğru kullanmaları konusunda bazı kurum veya şirketlere güvenmek yerine, paranızı nereye ve nasıl harcayacağınıza siz karar verirsiniz. Manuel işlemler için günlerce beklemek yerine, para transferlerinizi saniyeler içerisinde gerçekleştirebilirsiniz.

Geleneksel yollarla finansal hizmet alabilmek için bir kuruma başvuru yapmanız gerekirken, merkeziyetsiz finans platformlarında herhangi bir şart aranmadan, herkes dilediği finansal hizmeti alabilir.

Ayrıca belirli saatler aralığında hizmet veren geleneksel piyasalar yerine, tamamen dijital bir sistem olan DeFi, 7 gün 24 saat işlem yapmanıza olanak sağlıyor. Şeffaflık ilkesiyle hareket eden merkeziyetsiz finansta herkes bir ürünün veya hizmetin verilerine erişebiliyor ve sistemin nasıl çalıştığını inceleyebiliyorken, finansal kurumlar işlem kayıtlarını ve her türlü bilgiyi kapalı defterlerde tutuyor ve kimseyle bu bilgileri paylaşmıyor.

Şeffaflık, güvenlik, gelişen dünyanın ihtiyaçlarını karşılayabilme, yüksek işlem hızı gibi işlevlerinden dolayı merkeziyetsiz finans adından daha çok söz ettirecek gibi duruyor.

Leave a Reply