Arsinex

thumbnail

DLT nedir ve nasıl çalışır?

Nisan 25, 2022

DLT nedir ve nasıl çalışır?

Nisan 25, 2022

Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT)

Bitcoin tarafından dünyaya tanıtılan Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT), daha yaygın şekilde blokzincir teknolojisi olarak da biliniyor. Sıklıkla bu terimler iç içe girse de, Bitcoin’in bu teknolojinin bir ürünü olduğunu unutmamak gerekiyor.

DLT, işlemlerin ve işlemlerle ilgili detayların aynı anda birden fazla yere kaydedilebildiği bir veri tabanı teknolojisidir. Geleneksel veri tabanlarından farklı olarak, dağıtılmış defterlerin merkezi bir deposu veya yönetimi yoktur.

Dağıtık defter teknolojisinin odak noktası merkeziyetsizliktir. Geleneksel ‘merkezileştirilmiş’ yapıya karşı ‘merkezi olmayan/merkeziyetsiz’ bir ağ yaratma fikriyle ortaya çıkmıştır. Geleneksel yapılarda ihtiyaç duyulan ‘denetleyici bir üçüncü taraf’ (aracı kurumlar, bankalar vb.) faktörünü devre dışı bırakmayı hedefler. 

Distributed Ledger Technology is a network of ledgers.
DLT basit haliyle bir dosya kayıt sistemidir.

DLT Nasıl Çalışır?

Dağıtık defter teknolojisi, olası bir manipülasyon veya güvenlik tehdidinin önüne geçebilmek için merkezi otoriteyi denklemin dışında tutar. Bunun yerine merkeziyetsiz bir dijital veri tabanının güvenle çalışmasını sağlar.

Bu amaçla DLT, veri tabanına işlenen tüm bilgilerin güvenli ve doğru depolanmasını sağlamak için şifreleme (kriptografi) kullanır. Bu bilgilere yalnızca ‘anahtara’ veya ‘kriptografik imzaya’ sahip yetkilendirilmiş kişiler erişebilir. Dağıtık defterlerin, güvenliği en üst düzeye çıkaran özelliği ise bir kez depolanan bilginin veri tabanının değiştirilemez bir parçası haline gelmesidir.

DLT system.
Bütün bilgiler DLT ağı içerisinde saklanır.

Veri tabanına eklenen bilgi artık ağın bir parçası olur ve ağ kurallarına doğrudan tabi olur. Ayrıca, eklenen bilginin kim tarafından eklendiği ve defterin kim tarafından kullanıldığı veya güncellendiği de tüm katılımcılar tarafından görüntülenebilir. DLT’nin bu şeffaflığı, ağın katılımcıları arasında yüksek bir güven inşa eder. Bu sayede olası bir dolandırıcılık faaliyeti ihtimalini de ortadan kaldırır.

Aslında dağıtık defter teknolojisine benzer uygulamalar daha önceden de vardı ancak verimlilik ve güvenlik açısından birtakım problemler içeriyordu. Örneğin günümüzde birçok kurum, kuruluş veya şirket, verilerini dağıtık bir biçimde farklı konumlarda depoluyor.

Ancak, verilerin farklı konumlarda depolanması tüm sorunları çözmüyor. Çünkü her bir konum, güncellemelere bağlı kalabilmek için bir merkezi sistem üzerinde yer alıyor. Bu durum da söz konusu merkezi, siber suçlara karşı savunmasız hale getiriyor. Bunun yanı sıra, merkezin uzak konumdaki her veriyi güncellemesi de zaman alıyor ve gecikmelere yol açıyor. 

Dağıtık Defter Teknolojisinin Önemi

Merkeziyetsiz bir dağıtık defter teknolojisi doğası gereği siber suçlara karşı korunaklıdır. Eğer kötü niyetli bir aktör bir saldırıda bulunacaksa, DLT ağındaki tüm kopyalara aynı anda saldırmak zorundadır. Bu durumda kriptografi ile korunan ağdaki tüm bilgilerin bir siber suçlu tarafından aynı anda kırılması imkansıza yakındır.

Buna ek olarak, DLT protokolünde gerçekleşen kayıtların eşzamanlı (peer-to-peer) paylaşımı ve güncellenmesi, tüm işlem sürecini çok daha hızlı, etkili ve ucuz hale getirir.

DLT nedir?
DLT verileri ağ içerisindeki bütün kullanıcılarda kopyalar halinde saklanır.

Kullanım Alanları

DLT, şirketlerin, kurumların ve hatta hükümetlerin bile çalışma biçimlerini değiştirebilecek bir altyapı üzerine inşa edilmiştir. Sözgelimi, vergi toplanması, sosyal güvenlik yardımlarının dağıtılması, oylama prosedürleri gibi birçok konuda hükümetlere yardımcı olabilir. Buna ek olarak aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok sektörde kullanımı bulunmakta veya planlanmaktadır:

  • Teknoloji Sektörü
  • Müzik Sektörü
  • Eğlence Sektörü
  • Finans Sektörü
  • Tıp
  • Astronomi

Bir cevap yazın